Tut’un iklimi: bin metrede mevsimler, kar ve don

Tut, ilin batısında Gölbaşı ile Besni arasında, dağ eteğinde kurulu küçük bir ilçedir. Bin metrenin biraz üzerindeki rakımı, ilçeyi ova kesimindeki merkezden belirgin biçimde serin kılar. Bağ ve bahçe tarımı yaygındır.

Rakamlarla Tut'un iklimi

1991–2020 ortalamalarına göre Tut'ta en sıcak ay temmuz (ortalama en yüksek 34°), en soğuk ay ocak (ortalama en düşük −4°). Yılda ortalama 619 mm yağış düşer; 71 gün yağışlı, 13 gün kar yağışlı, 85 gün donlu geçer. Dokuz ilçe merkezi içinde temmuz sıcaklığında 7., ocak gecelerinin soğukluğunda 4., yıllık yağışta 6., kar yağışlı gün sayısında 3. sıradadır.

Ay	Ort. en yüksek	Ort. en düşük	Yağış	Yağışlı gün	İl merkezine göre
Ocak	4°	−4°	126 mm	11,0	2,8° serin
Şubat	6°	−4°	88 mm	10,0	2,9° serin
Mart	11°	0°	79 mm	10,1	2,7° serin
Nisan	17°	5°	57 mm	9,0	2,6° serin
Mayıs	22°	10°	37 mm	6,5	2,8° serin
Haziran	29°	15°	5 mm	1,5	2,9° serin
Temmuz	34°	19°	1 mm	0,1	2,9° serin
Ağustos	34°	19°	0 mm	0,1	2,8° serin
Eylül	29°	15°	3 mm	0,9	2,8° serin
Ekim	21°	10°	32 mm	4,5	2,8° serin
Kasım	13°	3°	69 mm	6,4	2,5° serin
Aralık	7°	−2°	122 mm	10,7	2,5° serin

Tut için hava neye dikkat etmeli?

Tut, kar yağışlı gün sayısında il merkezinin önündedir; kışın merkezde yağmur yağan günlerde Tut'ta karla karışık yağış görülebilir. Bahçeler için ilkbahar donları merkeze göre daha geç biter; çiçeklenme dönemindeki açık ve rüzgârsız geceler en riskli gecelerdir.

15 Mart 2023'te ilçede kuvvetli yağışın yol açtığı sel can kaybına neden olmuştur. Uzun kurak dönemlerden sonra gelen kuvvetli yağışlarda dere yatakları kısa sürede dolabilir. Kuvvetli yağış beklenen günlerde dere kenarındaki yollardan ve alt geçitlerden uzak durmak gerekir.

Mevsim mevsim

Kış (aralık–şubat)

Tut'ta kış aylarında (aralık–şubat) gündüz sıcaklığı ortalama 6°, gece −3° dolayındadır. Üç ayda ortalama 336 mm yağış düşer ve yaklaşık 32 gün yağışlı geçer. Kar yağışlı gün sayısı ortalama 11, donlu gece sayısı 63. Rüzgâr hamlesinin saatte 50 kilometreyi aştığı gün sayısı ortalama 6. Gündüzler il merkezine göre ortalama 2,7 derece daha serindir.

İlkbahar (mart–mayıs)

Tut'ta ilkbahar aylarında (mart–mayıs) gündüz sıcaklığı ortalama 17°, gece 5° dolayındadır. Üç ayda ortalama 173 mm yağış düşer ve yaklaşık 26 gün yağışlı geçer. Kar yağışlı gün sayısı ortalama 1, donlu gece sayısı 16. Rüzgâr hamlesinin saatte 50 kilometreyi aştığı gün sayısı ortalama 9. Gündüzler il merkezine göre ortalama 2,7 derece daha serindir.

Yaz (haziran–ağustos)

Tut'ta yaz aylarında (haziran–ağustos) gündüz sıcaklığı ortalama 32°, gece 18° dolayındadır. Bu dönem neredeyse tamamen kurak geçer; üç ayda ortalama 6 mm yağış düşer. Ortalama 22 gün sıcaklık 35 derecenin üzerine çıkar. Rüzgâr hamlesinin saatte 50 kilometreyi aştığı gün sayısı ortalama 10. Gündüzler il merkezine göre ortalama 2,9 derece daha serindir.

Sonbahar (eylül–kasım)

Tut'ta sonbahar aylarında (eylül–kasım) gündüz sıcaklığı ortalama 21°, gece 9° dolayındadır. Üç ayda ortalama 104 mm yağış düşer ve yaklaşık 12 gün yağışlı geçer. Yaklaşık 6 gece sıcaklık sıfırın altına iner. Gündüzler il merkezine göre ortalama 2,7 derece daha serindir.

Don ve kar tarihleri

Tut'ta ilkbaharda son don çoğu yıl 1 Nisan dolayında görülür; otuz yılın en geç son donu 25 Nisan tarihine kadar uzanmıştır. Sonbaharda ilk don ortalama 16 Kasım dolayında gelir. Kar görülen kışlarda ilk kar ortanca olarak 21 Aralık, son kar 21 Şubat dolayında düşer; 29 kışın 28 tanesinde kar kaydedilmiştir.

Güncel tahmin için Tut hava durumu, iki haftalık görünüm için Tut 15 günlük tahmin sayfasına bakabilirsiniz. Don ve kar uyarıları hava olayları sayfasında ilçe ilçe izlenir.

İklim değerleri 1991–2020 dönemi ERA5 yeniden analiz verisinden hesaplanmıştır; istasyon ölçümü değildir ve resmî ortalamalardan bir iki derece farklı olabilir.